آرشیو اسفند ماه 1404

 

چرم‌ها معمولا از قسمت‌های بالایی پوست حیوانات تشکیل می‌شوند؛ اما این پارچه از قسمت زیرین تشکیل می‌شود. علت نرم بودن و راحتی آن همین است؛ پارچه سوییت در برابر لکه مقاومت کمی دارد و به همین دلیل در دسته‌ی پارچه‌های لوکس قرار می‌گیرد. از پارچه سوییت برای دوخت لباس و برخی اکسسوری‌ها استفاده می‌شود.

تاریخچه‌ی این پارچه از فرانسه شروع می‌شود. در یک دوره، واردات چرم سوئدی به فرانسه بسیار رونق گرفته و در بین اشرافیان محبوبیت زیادی پیدا کرده بود. صنعت‌گران چرم سوئدی، روشی ابداع کرده بودند که از پوست داخلی و نرم حیوانات دستکش‌های بسیار نرم و راحتی برای زنان تولید می‌کردند.

 

با گذشت زمان، صنعت‌گران در سوئد و سراسر اروپا متوجه شدند که پتانسیل این نوع پارچه بیشتر از تولید دستکش است؛ بنابراین به تدریج تولید آیتم‌های دیگر از جمله کت، پالتو، کیف و کفش و… توسط این پارچه گسترش پیدا کرد.

پارچه‌ی سوییت به دو دسته‌ی طبیعی و مصنوعی تقسیم می‌شود که در ادامه به بررسی آن‌ها خواهیم پرداخت.

سوییت طبیعی از پوست حیوانات از جمله گاو، گوسفند، خوک و گوزن به دست می‌آید؛ این پارچه‌ها بر اساس پوست نوع حیوانی که از آن ساخته می‌شود به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شود.

 

پارچه‌ی سوییتی که از پوست گوسفند به دست می‌آید، محبوب‌ترین مدل از پارچه‌ی سوییت است. این پارچه بافتی بسیار صاف، نرم و انعطاف‌پذیر دارد. اگرچه پارچه سوییت طبیعی ضد آب نیست؛ اما این نوع پارچه در برابر سرما و رطوبت بسیار عالی عمل خواهد کرد. پارچه سوییتی که از پوست گاو به دست می‌آید، ضخیم‌ترین مدل پارچه‌ی سوییت است و دوام زیادی هم دارد. همچنین پارچه‌ سوییتی که از پوست خوک به دست می‌آید ضخامت زیادی دارد و بسیار سنگین است. همچنین این نوع پارچه پرزهای کوتاهی دارد. پارچه‌های سوییت تشکیل شده از پوست گاو و خوک، محبوبیت کمتری نسبت به پوست گوسفند دارند.

پارچه سوییت نوع مصنوعی هم دارد که نسبت به سوییت طبیعی، ارزان‌تر و بادوام‌تر است؛ اما همه‌ی ویژگی‌های پارچه‌ی سوییت طبیعی را ندارد. سوییت مصنوعی یا سوییت فاکس، بهترین گزینه برای افرادی است که دوست ندارند لباس‌های تشکیل شده از پوست حیوانات را بپوشند. این پارچه‌ها سطحی یکنواخت و صافی دارند و همچنین جذب کننده‌ی آب نیستند و راحت‌تر تمیز می‌شوند. سوییت مصنوعی دیرتر لکه می‌شود و به علت مزایای دیگری که دارد، در دکوراسیون خانه مثل پرده و مبلمان نیز استفاده می‌شود.

 

پارچه‌ی سوییت پشت غواصی و پشت ساتن، دو مدل از سوییت مصنوعی هستند. تفاوت این دو پارچه در میزان کشسان بودن آن‌هاست؛ پارچه سوییت پشت غواصی کشسانی بیشتری نسبت به سوییت پشت ساتنی دارد و برای لباس‌های پاییزی و زمستانی بیشتر به کار می‌رود.

از آن‌جایی که ترکیبات اصلی این پارچه از پوست حیوانات است، می‌توانید حدس بزنید که بادوام بودن از نکات مثبت آن است.

پارچه‎‌ی سوییت سطحی نرم و خواب‌دار دارد. پرزهایی که روی سطح این پارچه وجود دارند باعث لطیف بودن و جذابیت بیشتر آن می‌شود. این پارچه از لحاظ نرمی و لطافت حسی شبیه به پارچه‌های پنبه‌ای و گیاهی دارد.

یکی دیگر از ویژگی‌های پارچه سوییت، انعطاف پذیری زیاد آن است. این ویژگی باعث می‌شود تا برای دوخت لباس‌های ظریف و شیک مانند کت، مانتو و اکسسوری‌ها استفاده شود. پارچه سوییت نازک هم می‌باشد که هرچه‌قدر این نازکی بیشتر باشد، انعطاف‌پذیری آن هم بیشتر می‌شود.

پارچه سوییت نفوذپذیری زیادی دارد و به دلیل پرزهایی که دارد، گرد و غبار و لک را به راحتی جذب می‌کند. به همین دلیل نیازمند مراقبت زیادی است.

راه‌های شست‌وشوی پارچه سوییت

 

همان‌طور که تا به الان متوجه شدید، پارچه‌ی سوییت اگر طبیعی باشد به راحتی لکه و کثیف می‌شود و به طور کلی نیازمند مراقبت است؛ در ادامه به بررسی چند راهکار ساده برای تمیز کردن آن خواهیم پرداخت.

 

بهتر است که پارچه‌های سوییت طبیعی را با آب نشویید؛ زیرا بافت خود را به مرور از دست می‌دهند. در قدم اول، توسط یک برس مثل مسواک، گرد و غبار را از روی لباستان پاک کنید. سپس برای از بین بردن لکه‌ها، یک لایه‌ی نازک از آرد ذرت روی آن بریزید و بگذارید تا چند ساعت بماند؛ آرد ذرت لکه‌ها را به خود جذب می‌کند. در نهایت توسط یک براش آرد را از روی لباس تمیز کنید. در صورت نیاز می‌توانید از اتو بخار یا تمیزکننده‌ی چرم نیز استفاده کنید.

 

هرچه‌قدر که از کت، مانتو، پالتو و لباس‌های سوییت مراقبت کنید، به مرور یقه‌ی لباس شما ممکن است کثیف شود. برای تمیز کردن یقه لباس می‌توانید آن قسمت را در آرد ذرت و یا جوش شیرین بپوشانید و بگذارید یک شب بماند؛ سپس توسط یک برس آن را کاملا تمیز کنید. در صورت نیاز می‌توانید از پاک‌کن مخصوص جیر تهیه کنید و توسط آن لکه‌ها را تمیز کنید.

 

برای تمیز کردن کیف و کفش، همانند لباس ابتدا توسط یک برس کثیفی‌ها را از روی آن کاملا پاک کنید. لکه‌های لجباز را با دقت بسیار زیاد می‌توانید با ‌‌آب تمیز کنید؛ اما باید دقت کنید که آب باعث ایجاد لکه روی سوییت می‌شود. پس کفش یا کیفتان را کاملا تمیز کنید تا علامت آب مشخص نباشد. در صورتی که نمک موجود در آب باعث ایجاد لکه شد، از کمی سرکه‌ی سفید برای تمیز کردن آن می‌توانید استفاده کنید. در نهایت برای خشک کردن کفش‌هایتان اگر خیس و مرطوب هستند، درون آن کاغذ بگذارید و اجازه دهید تا خودش خشک شود.

 

توجه داشته باشید که برای خشک کردن لباس و اکسسوری‌های سوییت، آن‌ها را در معرض کامل آفتاب قرار ندهید و بگذارید خود به خود توسط دمای عادی خشک شود.

پارچه ژاکارد ؛ اگر به خرید پارچه علاقه داشته باشید، احتمالاً بدون آنکه متوجه شده باشید، پارچه‌ی ژاکارد را دیده‌اید. ژاکارد یکی از زیباترین انواع پارچه است که طرح‌ها و رنگ‌‌آمیزی‌های به‌ کار رفته در آن برخلاف بیشتر پارچه‌ها روی سطح آن چاپ نشده، بلکه در تار و پود آن بافته شده است. اصطلاح ژاکارد به نوع آماده‌سازی و بافت الگوی پارچه اشاره دارد و در مورد سبک خاصی صحبت نمی‌کند. اگرچه امروزه این پارچه‌های پیچیده بسیار عادی به‌ نظر می‌رسند، اما در گذشته هرگز بافت و تهیه‌ی این نوع پارچه به سادگی امروز نبوده است و تاریخچه‌ی جالبی دارد.

 

 

صدها سال پیش تهیه‌ی پارچه‌هایی با طرح‌های پیچیده و بافته‌شده بسیار سخت بود. به همین دلیل فقط ثروتمندان جامعه قادر بودند از چنین پارچه‌ی ارزنده‌ای استفاده کنند. معمولاً این پارچه‌ها گزینه‌ای برای دوخت لباس و پرده‌های پر نقش‌ونگار بودند و نماد موقعیت اجتماعی و قدرت مالی محسوب می‌شدند.

 

در گذشته این پارچه‌ها فقط با دست بافته می‌شدند و فرآیند تولید آن‌ها بسیار سخت و خسته‌کننده بود. بنابراین کارگرانی که وظیفه‌ی بافت این پارچه‌ها را برعهده داشتند، اغلب تحت فشار انجام کارهایی کمرشکن و طاقت‌فرسا بودند. یکی از این کارگران فردی به نام «جوزف ماری ژاکارد» بود.

 

 

جوزف ماری ژاکارد قصد داشت که دستگاهی کارآمدتر اختراع کند تا نیروی انسانی کمتری درگیر تولید این پارچه شود و بتواند طرح‌های هنری و زیباتری را در این نوع پارچه اعمال کند. نتیجه‌ی این تدبیر، ساخت دستگاه بافندگی ژاکارد بود که به آن ماشین ژاکارد یا سیستم ژاکارد نیز می‌گویند. دستگاه بافندگی ژاکارد یکی از مهم‌ترین پیشرفت‌های بافت در طول تاریخ است. شاید چندان این موضوع برای همه روشن نباشد، اما می‌توان ادعا کرد که پیشرفت‌های تکنولوژی سیستم بافندگی ژاکارد، در واقع پیش‌زمینه‌ای برای توسعه‌ی اولین سخت‌افزارهای کامپیوتری بوده است.

 

مکانیزم این دستگاه بر اساس کدخوانی از روی «کارت پانچ» بود که نوازنده‌های پیانو در آن زمان از این کارت‌ها برای نواختن نت‌ها استفاده می‌کردند. بنابراین ساز و کار این دستگاه، بهبودیافته‌ی همان کاغذهای پانچ پیانو بود که به صورت صفحات چوبی با ردیف‌هایی از نقاط پانچ شده یا نشده درآمدند تا دستگاه بافندگی بتواند الگویی از قبل طراحی شده را با این روش کدخوانی در میان تار و پود پارچه ببافد. بنابراین داده‌ها با وجود یا عدم وجود این سوراخ‌ها برای دستگاه تعریف می‌شدند و در واقع نسخه‌های اولیه‌ی همان صفر و یک علم دیجیتال امروز محسوب می‌شدند. کم‌کم روش کدخوانی از روی کارت پانج دستگاه‌های بافندگی، شکل بهبودیافته و تازه‌تری پیدا کرد و از آن در فناوری کامپیوترهای اولیه استفاده شد.

 

 

هنگام خرید پارچه‌ی ژاکارد، اگر با دقت به بافت آن نگاه کنید، متوجه خواهید شد که طرح‌های پارچه، بخشی از بافت پارچه است و با وجود فرسودگی‌های روزمره، تغییری نمی‌کنند. اما طرح‌هایی که روی دیگر انواع پارچه مهر یا چاپ می‌شوند، به دلیل سایش و کشش طولانی‌مدت، در معرض کم‌رنگ شدن، کشیدگی طرح یا از بین رفتن کامل آن هستند.

 

امروزه پیچیدگی طرح‌های پارچه‌ی ژاکارد بیشتر شده، اما اجرای آن‌ها با وجود پیشرفت تکنولوژی کامپیوتری مدرن آسان‌تر شده است. این پارچه‌ها در برابر آب، لکه، کپک، ساییدگی، پارگی، چین‌وچروک و… مقاوم هستند. علاوه بر مقاوت و دوام بالا، از دیگر ویژگی‌های ژاکارد می‌توان به زیبایی آن‌ها اشاره کرد که برای تزیین و دکوراسیون مناسب هستند. با پیشرفت تکنولوژی، پارچه‌ی ژاکارد امروزی می‌تواند ترکیبی از ده‌ها رنگ مختلف باشد و انواع نقش‌های زیبای هندسی، گیاهان، جانوارن، اشکال پیچیده یا انتزاعی را به نمایش بکشد.

 

 

هر نوع پارچه‌ای که با دستگاه بافندگی ژاکارد بافته می‌شود، پارچه‌ی ژاکارد محسوب می‌شود. پارچه‌های ژاکارد شامل چند زیرمجموعه‌ی مختلف هستند و ما در ادامه رایج‌ترین آن‌ها را معرفی خواهیم کرد.

 

 

پارچه‌های بروکات که در ایران بیشتر با نام زربافت شناخته می‌شود، از چین باستان سرچشمه می‌گیرد و اولین بار در اوج امپراتوری بیزانس در غرب ظاهر شد. این نوع پارچه یکی از رایج ترین انواع پارچه‌های بافته‌شده‌ی ژاکارد است. اصل این پارچه‌ها از ابریشم تولید می‌شوند، اما اکنون الیاف مصنوعی، پنبه‌ای و حتی پشمی نیز در تولید این پارچه‎‌ها استفاده می‌شوند.

 

 

از پارچه‌ی مطلسه معمولاً برای تهیه‌ی روتختی و بالش استفاده می‌شود و این پارچه طرح‌های برجسته دارد. در گذشته این پارچه‌ها با دست دوخته می‌شده است و امروزه تولید مطلسه با استفاده از دستگاه بافندگی ژاکارد یا دستگاه لحاف‌کاری بسیار ساده‌تر است.

 

 

پارچه‌های ژاکارد پنبه‌ای معمولاً پیچیدگی کمتری دارند و جزو کم هزینه‎‌ترین انواع ژاکارد هستند که با استفاده از ماشین بافندگی ژاکارد تولید می‌شوند. پارچه‌های ژاکارد پنبه‌ای بیشتر جایگزین پارچه‌های ژاکارد کتانی شده‌اند.

 

 

پارچه ژاکارد ابریشمی از لوکس‌ترین انواع ژاکارد محسوب می‌شود و معمولاً  در قرون گذشته برای تولید طراحی‌های پیچیده‌ی پارچه‌های نقش‌دار، از الیاف ابریشمی استفاده می‌کردند.

 

 

از پارچه ژاکارد پشمی به دلیل خاصیت عایق بودن آن، گاهی برای تولید لباس‌های زمستانی مانند ژاکت و دستکش استفاده می‌شود.

 

 

برخی از تولیدکنندگان ژاکارد به دلیل ارزان بودن، ترجیح می‌دهند که از الیاف مصنوعی به جای ابریشم، پنبه یا پشم استفاده کنند. اگرچه ژاکارد مصنوعی کیفیت پایینی دارد و تأثیری مخرب در محیط زیست دارد.

 

 

در واقع ژاکارد نوعی بافت است و این نام به مواد اولیه‌ی پارچه داده نمی‌شود. بنابراین می‌توان آن را با طیف وسیعی از الیاف تولید کرد. بیایید نگاهی دقیق‌تر به ترکیب‌بندی الیاف و کاربرد هرکدام در فصل‌های مختلف سال داشته باشیم:

 

الیاف پنبه‌ای نرم، غیرشفاف و قابل تنفس هستند و در تمام طول سال می‌توان از لباس‌های دوخته‌شده از پارچه‌های پنبه‌ای استفاده کرد. از پارچه‌هایی که با الیاف پنبه بافته می‌شوند، می‌توان انواع پیراهن مردانه، تاپ، بلوز، شلوار، پیراهن زنانه، دامن، کت، ژاکت و… را تولید کرد.

از الیاف ابریشمی پارچه‌هایی نرم و صیقلی می‌توان بافت و این پارچه‌ها معمولاً براق، نازک و نیمه‌شفاف هستند. ابریشم در بهار و تابستان بیشترین استفاده را دارد و انواع لباس دوخته‌شده از این پارچه در مجالس و مناسبت‌های خاص کاربرد بسیاری دارد. بلوز، تاپ، پیراهن زنانه، دامن، روسری، لباس زیر، کراوات، لایه‌ی آستر و… را می‌توان از پارچه‌های ابریشمی تولید کرد.

الیاف پشمی نرم، گرم و غیرشفاف هستند و برای پاییز و زمستان قابل استفاده هستند. از پارچه‌های پشمی می‌توان کاپشن، پیراهن زنانه، دامن، شلوار، مانتو، بلوز، ژاکت، هودی، سویشرت، پالتو و… را تهیه کرد.

الیاف کتان نرم و قابل تنفس هستند و پوشاک دوخته‌شده از آن‌‍ها، بهار و تابستان استفاده می‌شود. پیراهن زنانه و مردانه، دامن، تاپ، شلوار و… از پارچه‌های کتانی دوخته می‌شود.

الیاف مرکب ترکیبی از چند الیاف با یکدیگر است تا ویژگی‌های بهتری در پارچه‌ی حاصل داشته باشیم. میزان شفافیت پارچه‌های حاصل از این الیاف متغیر است و بسته به نوع خلوص آن برای هر چهار فصل سال و دوخت انواع لباس می‌تواند مناسب باشد.

در حالی‌که هند بزرگترین تولید‌کننده‌ی الیاف پنبه‌ی خام در جهان است، چین بزرگترین تولید‌کننده‌ی پوشاک تمام پنبه‌ تمام شده است. چین در تولید ابریشم نیز در جهان پیش‌رو است و این کشور بیشترین الیاف مصنوعی را تولید می‌کند. از سوی دیگر، استرالیا بیش از سایر کشورها پشم تولید می‌کند. با وجود این، تولید‌کنندگان پشم استرالیایی معمولاً نخ یا الیاف خام خود را برای تکمیل به چین می‌فرستند. در نتیجه، اکثر پارچه‌های ژاکارد از چین سرچشمه می‌گیرند.

 

 

به‌طور کلی از پارچه‌ی ژاکارد بیشتر برای تولید انواع لباس، مانتو، کراوات، اسلینگ کوهنوردی و روبان استفاده می‌شود. همچنین این پارچه در دکوراسیون منزل نیز کاربرد فراوانی دارد. از این پارچه در تهیه‌ی اکسسوری، پرده، رومیزی، روتختی، رومبلی و… در خانه استفاده می‌شود.